W poszukiwaniu sześciorga spośród sześciu milionów...

Nie jest to saga rodzinna ani powieść ani też książka stricte historyczna. "Zagubionym" bliżej do bardzo osobistej impresji na temat losów ludzkich i holokaustu. Osobistej bowiem autor nowojorczyk Daniel Mendelsohn dorastał w rodzinie "porażonej' zagładą, wśród ludzi nieszczęśliwych takich jak jego dziadek, który na starość popełnił samobójstwo. Dziadek Daniela na początku XX wieku opuścił galicyjski Bolechów, ale pozostał tam jego brat Szmil Jäger wraz z żoną i czterema córkami- wszyscy oni zginęli w zagładzie. Daniel obsesyjnie myślący o swojej wymordowanej rodzinie postanowił zrekonstruować ich losy , a co za tym idzie historie ich życia i tragicznej śmierci.

Jako punkt wyjścia posłużyło mu kilka fotografii, urywki rozmów, odległe wspomnienia żyjących krewnych. Wszystko to bylo bardzo  niekompletne, szczątkowe i praktycznie prowadziło w ślepą uliczkę, trudno było bowiem odnaleźć ślady kilku osób zabitych w czasie okupacji. Daniela to nie zrażało i nie szczędząc kosztów ani czasu postanowił zjeździć cały świat i odwiedzić bolechowian, którzy mogli cokolwiek wiedzieć o rodzinie Jägerów. Zawitał miedzy innymi do Australii, Szwecji, Danii, Polski, na Ukrainę i wielokrotnie do Izraela. Przeprowadził wiele rozmów z ocalałymi z zagłady mieszkańcami Bolechowa.

Książka jest swego rodzaju kroniką podroży, a także bardzo osobistym wyznaniem autora na temat życia, pochodzenia, wychowania i tożsamości. Mendelsohn unika dosłowności przez co "Zagubieni'' stają się prozą na wskroś poetycką, niejednoznaczną i pełną dygresji. Właśnie te dygresje i ucieczka we wspomnienia są najbardziej urzekające, a jednocześnie nadają sentymentalnego zabarwienia całości. Autor ciągle powraca do wątków biblijnych szukając w nich odnośników do holokaustu i życia w ogóle. Mamy więc historię potopu i Noego, śmierć Abla, wędrówkę Abrahama oraz zagładę Sodomy i Gomory. Takie potraktowanie historii rodzinnej przenosi całość na wyższy uniwersalny poziom.

Sięgając po tę książkę spodziewałem się czegoś w rodzaju "W ogrodzie pamięci" Joanny Olczak-Ronikier, czyli czegoś bardziej linearnego i zwyczajnie łatwiejszego w odbiorze. "Zagubieni" natomiast nie są łatwą lekturą, a fragmenty na temat filozofii i teologii czytania nie ułatwiają. Polecam ją jednak wszystkim tym, którzy nie chcą zapomnieć książki zaraz po tym jak ją przeczytają i odłożą na półkę.

 Mariusz Bilecki
Tytuł: Zagubieni. W poszukiwaniu sześciorga spośród sześciu milionów
Autor: Daniel Mendelsohn
Wydawnictwo:Czarne
Wydanie: I, rok 2008
Format: 145x205 mm,
Oprawa: twarda
Liczba stron: 664
Fragment książki: Dostępny pod =>tym<= linkiem

Rysiek z Kedywu - recenzja

Autorką książki "Rysiek z Kedywu" jest dziennikarka Tygodnika Powszechnego, Patrycja Bukalska. Książka powstała we współpracy z tytułowym "Ryśkiem" czyli Stanisławem Aronsonem. Jak powiedział Norman Davies, losy "Ryśka" są tak niezwykłe, że wydają się wręcz niemożliwe.

W lipcu 2004 roku Patrycja Bukalska z okazji zbliżającej się rocznicy Powstania Warszawskiego zbierała relacje powstańców do serii artykułów w "Tygodniku Powszechnym". Wtedy też po raz pierwszy usłyszała o Stanisławie Aronsonie, zwanym przez przyjaciół "Ryśkiem". Akurat w tym czasie Aronson przyjechał do Warszawy. Na jego temat miał powstać artykuł. I powstał. Ale na tym się nie skończyło. Bukalska i Aronson spotykali się za każdym razem kiedy ten przyjeżdżał do Warszawy. Książka "Rysiek z Kedywu" jest wynikiem tych spotkań.

W lipcu 1988 roku Aronson po raz pierwszy po 43 latach przyjechał do Polski, z której musiał wyjechać w 1945 roku. Ta pierwsza wizyta trwała zaledwie 10 dni, ale potem Aronson wciąż wracał do swojej pierwszej ojczyzny.

Stanisław Aronson, z urodzenia polski Żyd, bardzo wcześnie w wyniku wojny traci rodzinę- jego rodzice zostają wywiezieni do obozu koncentracyjnego, jemu cudem udaje się uciec z transportu. Od tego momentu Staś zostaje całkiem sam. Nie na długo jednak. Wkrótce dostaje się do oddziału bojowego Armii Krajowej gdzie walczy o wolność kraju. Tutaj poznaje ludzi, z którymi los wiąże go na całe życie i zostaje "Ryśkiem". Oprócz walki na śmierć i życie jest też czas na rozrywkę, przyjaźnie, zabawę. Wkrótce wybucha Powstanie Warszawskie- grupa młodych ludzi mobilizuje się do walki mimo świadomości, że szanse na zwycięstwo nie są zbyt wielkie. Powstanie upada, jednak po wielu miesiącach wojna wreszcie się kończy. Jednak to nie oznacza koniec perypetii Ryśka. Niedługo po zakończeniu wojny, w obawie przed prześladowaniami NKWD "Rysiek" musi uciekać z kraju. Po kilkumiesięcznej tułaczce przybywa do Palestyny, gdzie jeszcze przed wojną osiadła jego dalsza rodzina. Wydaje się, że wreszcie będzie mógł prowadzić spokojne, ustabilizowane życie. Ale czy na pewno? Nie tak łatwo przestać być żołnierzem...

Książka "Rysiek z Kedywu" jest niesamowitą relacją z życia jednego człowieka oraz jego przyjaciół. To książka o bohaterach, walce, odwadze, śmierci, o tym jak wiele człowiek jest w stanie przeżyć. Oprócz okrucieństwa wojny opowiada kilka pięknych, niezwykłych historii tych, którym się udało. Zawiera ona również ocenę Powstania Warszawskiego- jakże ważną, bo mówią o nim ci, którzy w tym powstaniu walczyli i widzieli jakie są jego realne szanse. Ciekawostka: to nie Radek Sikorski pierwszy nazwał Powstanie Warszawskie katastrofą. Jednak ponad wszystko- dla mnie- jest to książka o przyjaźni. Takiej, która trwa całe życie i jest w stanie przetrwać wszystko- wojnę, odległość, a nawet śmierć.

Książka została wydana przez Wydawnictwo Znak.

Dziewczynka w zielonym sweterku - recenzja

Na początku mojej recenzji chciałabym przetoczyć kilka porównań, czy wspólnych punków odniesienia jakie znalazłam między książką "Dziewczynka w zielonym sweterku", a chociażby powieścią "Dziewczynka w czerwonym płaszczyku" Romy Ligockiej czy filmem "Lista Schindlera", który też miałam okazję obejrzeć.

Jedną z głównych bohaterek książki "Dziewczynka w zielonym płaszczyku" i Dziewczynka w czerwonym płaszczyku" jest tytułowa Dziewczynka, oczami której poznajemy świat, w którym przystało im żyć i świat, którego nie da się zapomnieć. Obie książki są oparte na faktach i napisane przez dorosłe już autorki, które zgromadziły w książce swoje wspomnienia, przeżycia i historię, która mimo iż dzieję się w innych miejscach na świecie, jest równie przerażająca, tragiczna i ważna dla całego świata. Roma Ligocka autorka książki "Dziewczynka w czerwonym sweterku" napisała swoją książkę, po obejrzeniu filmu "Lista Schindlera", w którym to rozpoznała samą siebie w postaci dziewczynki w czerwonym płaszczyku. Tak więc w tym wypadku do powstania książki przyczynił się film. Z powieścią "Dziewczynka w zielonym sweterku" było na odwrót, bo to książka za inspirowała do nakręcenia filmu, który już niedługo (w styczniu 2012r.) trafi do kin. Film „W ciemności” Agnieszki Holland, który ukazuje nam straszną historię opowiedzianą w książce "Dziewczynka w zielonym sweterku" będzie polskim kandydatem do Oscara 2012 w kategorii: "Najlepszy Obraz Nieanglojęzyczny". Zadecydowała o tym Komisja Oscarowa.

Wróćmy jednak do samej książki. Jej główna bohaterką jest 4 - letnia Krystyna Chiger, nazywana przez swojego ojca Krzysia. Początkowo poznajemy Krysię, jako wesołą rezolutną dziewczynkę, mieszkającą w dużym domu, mającą kochającą się rodzinę, braciszka i której tak naprawdę wiele nie potrzeba, bo ma wszytko, piękniej domek dla lalek, zabawki i wszytko to co mała dziewczynka chce w tym wieku mieć. Traktowana jest jak księżniczka i bardzo jej się to podoba. II Wojna Światowa na całą rodzinę, mieszkającą we Lwowie spada jak grom z jasnego nieba. Od tego czasu wszystko się zmienia, choć skutki wojny i prześladowań Żydów (którymi bohaterowie są) dzieci nie odczuwały początkowo tak silnie. Rodzice nie chcieli im o wielu rzeczach mówić. Jednak pewne rzeczy nie dało się przed dziećmi ukryć...

"Dziewczynka w zielonym sweterku" to bardzo przejmująca i dobrze napisana książka, w której wspomnienia widziane są oczyma dziecka, które chcąc niecącą bywało świadkiem torturowań, poniżania czy wykorzystywania innych ludzi, a nawet własnej rodziny. Wyczuwało życie w strachu oraz zmiany, które z dnia na dzień zachodziły. Nagle rodzina nie była już całkiem razem, obydwoje rodziców musiało iść do pracy by nie zostać zesłanym do obozów czy skazanym na śmierć. Zabawki dziewczynki zniknęły, mieszkanie było trzeba opuścić i kolorowy jak dotąd świat dziecka drastycznie, zaczął się zmieniać.

Wszystkie opisane historie w książce są bardzo przejmujące, wzruszające i nieraz ciężkie do zaakceptowania przez kogoś, kto się wśród nich nie wychował. Mimo wielkiej wyobraźni czasami nie potrafiłam pojąć ludzkiego okrucieństwa i bezduszności wobec drugiego człowieka.

Powieść Krystyny Chiger i Daniela Paisnera napisana jest językiem prostym i zarozumiałym dla każdego przeciętnego czytelnika, ale jest to język bardzo obrazowy i plastyczny, którego czyta się z przyjemnością. W książce znajdziemy przypisy, które ułatwią nam zrozumienie pewnych rzeczy, czy przypomną nam daty oraz wydarzenia, o których często na co dzień zapominamy.

Książka została podzielona na dziesięć obszernych rozdziałów. Pierwszy z nich opowiada o czasach przedwojennych, o wspomnieniach małej Krysi, o tym jak pamiętała swoje dzieciństwo sprzed wojny, potem znajdziemy rozdziały, mówiące o wybuchu wojny, o tym jak rodziny musiały sobie radzić, o przeprowadzce z jednego miejsca na drugie, o cierpieniu, ucieczce, aż po wyzwolenie.

Książka obejmuje lata od września 1939 do września 1944roku. Liczby które w książce co jakiś czas się pokazują przy wymienianiu ilości zabitych Żydów w danym miesiącu czy roku są naprawdę przerażające i aż trudno uwierzyć, iż tylu ludzi zostało po prosty zabitych w ciągu tych kilku lat. Autorka książki zmierzyła się z trudnym, ale bardzo ważnym dla nas wszystkim tematem oraz trudną, ale ważną dla niej swoja własna historią. Już na początku książki przeczytać możemy podziękowania od autorki dla ludzi, którzy ją wspierali i pomogli przy powstawaniu książki.

Osobiście polecić książkę mogę każdemu dojrzałemu czytelnikowi, który powinien zmierzyć się z jej treścią. Jeśli ktoś miał okazję przeczytać książkę "Dziewczynka w czerwonym płaszczyku" lub obejrzeć film "Lista Schindlera" lub jest ciekawy trudnej historii II Wojny Światowej to książka ta przypadnie mu zapewne do gust. Do książki dołączone jest DVD "Tak pamiętam, wspomnienia Krystyny Chiger" - fragmenty filmu dokumentalnego pt: Wyjście z ciemności - historia dziewczynki z kanałów Lwowa" - który też serdecznie polecam.

Z ciekawostek na koniec dodam iż tytułowy zielony sweterek istnieje do dziś. 

Jest eksponatem w waszyngtońskim Muzeum Holocaustu.

Książkę otrzymałam od:

Autor: Krystyna Chiger, Daniel Paisner

Tytuł: Dziewczynka w zielonym sweterku

Isbn: 978-83-01-16519-2Data i miejsce wydania: Warszawa 2011r.

Liczba stron: 284

Typ okładki: miękka (z dvd)

Wydawnictwo: PWN

Fragment książki: Dostępny na stronie wydawnictwa pod tym linkiem

Recenzja umieszczona rownież na moim blogu: http://ksiazkowe-recenzje.blogspot.com/